1. Thông tin

– Tên: Thể truyện thơ hay Truyện thơ Nôm hay Truyện Nôm

– Soạn giả: Phong Lục

– Giảng viên: Long Phục

2. Sơ lược

Truyện thơ là thể loại dùng các thể thơ tiếng Việt viết bằng chữ Nôm (thường là thơ lục bát) để kể chuyện (trần thuật). Ðây là một loại hình tự sự có khả năng phản ánh về hiện thực của xã hội và con người với một phạm vi tương đối rộng, vì vậy có người gọi truyện thơ Nôm là trung thiên tiểu thuyết (tiểu thuyết vừa). Nội dung của truyện thơ Nôm thường phản ánh đời sống xã hội cũng như thể hiện quan niệm, lí tưởng nhân sinh của tác giả thông qua việc miêu tả và thường là miêu tả chi tiết, tường thuật lại một cách tương đối trọn vẹn cuộc đời, tính cách nhân vật bằng một cốt truyện với chuỗi các biến cố, sự kiện nổi bật. Truyện thơ Nôm tiêu biểu cho văn học cổ điển Việt Nam, nở rộ vào cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, do viết bằng tiếng Việt dùng chữ Nôm nên được gọi là truyện Nôm. Truyện Nôm là một bộ phận văn học độc đáo và thể hiện nét thẫm mỹ độc đáo của nền văn học phong kiến Việt Nam mà không nền văn học nào có đươc.

Có nhiều nguồn gốc cốt truyện khác nhau:

  • Cốt truyện dân gian
  • Cốt truyện trong văn học viết Trung Quốc (tiểu thuyết chương hồi, truyện truyền kì, ca bản)
  • Cốt truyện từ chính cuộc đời tác giả và thực tiễn đời sống (có thông qua hư cấu, sáng tạo)

Có hai cách phân loại truyện thơ Nôm:

  • Căn cứ vào thể thơ dùng để sáng tác, người ta chia truyện thơ Nôm thành hai loại là truyện thơ Nôm Đường luật và truyện thơ Nôm lục bát.
  • Căn cứ vào đối tượng sáng tác, người ta chia truyện thơ Nôm thành hai loại là truyện thơ Nôm bình dân và truyện thơ Nôm bác học.

Theo Đại học Xã hội và Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh, các tác phẩm truyện thơ Nôm có thể được phân chia như sau:

  • Truyện thơ Nôm tài tử giai nhân vay mượn Trung Quốc
  • Truyện thơ Nôm tài tử giai nhân do văn nhân Việt Nam tự sáng tác
  • Truyện thơ Nôm truyền kì
  • Truyện thơ Nôm truyền thuyết
  • Truyện thơ cổ tích
  • Truyện thơ Nôm ngụ ngôn
  • Truyện thơ Nôm sử tích
  • Truyện thơ Nôm tôn giáo

3. Kết cấu

Hội ngộ

– Khung cảnh thiên nhiên: dạo chơi, viếng cảnh,…

– Khung cảnh gia đình: gặp nhau có mặt gia trưởng,…

Hôn nhân

– Do cha mẹ ước định trước

– Tự ý đính hôn

Tai bến

– Tai họa đột ngột: bị vu oan, bị đưa sang xứ khác,…

– Bị tiểu nhân chia rẽ, bức hại,…

Đôi bên vượt qua trắc trở

– Một lòng chung thủy, có thể tự vẫn để giữ phẩm hạnh (nhưng được cứu sống)

– Thi đỗ được ban chức tước

– Lập được công lao lớn

Đoàn viên

– Kết hôn trong cảnh vinh hiển / được vua tứ hôn

– Có thể một chàng cưới hai, ba nàng (kết thúc không có hậu)

4. Một số tác phẩm tiêu biểu

Lý Công  

Phạm Tải, Ngọc Hoa

Mã Phụng, Xuân Hương

Phương Hoa

Tống Trân, Cúc Hoa

Phan Trần

Bà chúa Ba

Hoàng Trừu

Lưu Nữ Tướng

Bần Nữ Thán

Truyện Chàng Chuối

Trinh Thử Tân Truyện

Chuyện Cái Tấm, Cái Cám

Phạm Công, Cúc Hoa

Truyện Từ Thức

Thoại Khanh Châu Tuấn

Thạch Sanh

Liễu Hạnh Công Chúa Diễn Âm

Nhị Độ Mai

Truyện Kiều – Nguyễn Du

Lục Vân Tiên – Nguyễn Đình Chiểu

5. Giải thưởng và tôn vinh

6. Tham khảo

– Internet

vi.wikipedia.org

– Ấn phẩm

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *